Projekt

Das Projekt „Jan und Martha“ ist ein deutsch-polnisches Theater- und Kulturprojekt, das sich mit Flucht, Vertreibung, Aussiedlung und Neuansiedlung im Oderraum nach 1945 beschäftigt. Ziel ist es, das gemeinsame historische Bewusstsein und die kulturelle Identität im Grenzgebiet zu stärken und einen dauerhaften deutsch-polnischen Theater- und Bildungsdialog zu etablieren.

Warum das Projekt notwendig ist
Trotz jahrzehntelanger Kooperation bestehen im Grenzraum noch immer Unterschiede im historischen Selbstverständnis und in der kulturellen Wahrnehmung. Viele Orte an Oder und Warthe sind durch den Verlust gemeinsamer Erinnerungen geprägt. Das Projekt greift diese Herausforderung auf, indem es Geschichte als verbindendes Erlebnis auf die Bühne bringt und den Dialog zwischen den Generationen und Nationen fördert.

Ziele und Wirkung
Durch die gemeinsame Entwicklung, Inszenierung und Aufführung eines zweisprachigen Theaterstücks wird ein kontinuierlicher Austausch zwischen deutschen und polnischen Künstler:innen, Bildungseinrichtungen und Gemeinden geschaffen. Das Projekt fördert kulturelles Verständnis, wechselseitige Empathie und langfristige Partnerschaften über die Grenze hinweg. Der deutsch-polnische Kulturraum soll dadurch sichtbarer, zugänglicher und emotional erlebbar werden.

Zusammenarbeit über Grenzen hinweg
Alle Phasen des Projekts – von der künstlerischen Entwicklung über die technische Umsetzung bis zur Aufführung – werden von deutsch-polnischen Teams realisiert. Das Theaterschiff, das auf beiden Flussufern anlegt, symbolisiert den unmittelbaren kulturellen Austausch. Nur durch diesen binationalen Ansatz kann das Projekt seine Wirkung entfalten: Es bringt Menschen beider Seiten wortwörtlich in Bewegung und in Dialog.

Einzigartigkeit des Projekts
„Jan und Martha“ kombiniert dokumentarische Recherche, zeitgenössisches Theater und künstlerische Vermittlung in einem mobilen Format. Die Verbindung von Schiffsbühne und einem bilingualen Ensemble ist in dieser Form einzigartig. Das Projekt schafft einen innovativen, nachhaltig nutzbaren Kultur-Prototyp für den Grenzraum – ein wanderndes Forum für Erinnerung, Verständigung und Zukunft.

Projekt „Jan i Martha” to niemiecko-polski projekt teatralno-kulturalny poświęcony tematyce ucieczki, wysiedleń, repatracji i ponownego osiedlania się w regionie nadodrzanym po 1945 roku. Jego celem jest wzmocnienie wspólnej świadomości historycznej i tożsamości kulturowej na obszarze przygranicznym oraz nawiązanie trwałego niemiecko-polskiego dialogu teatralnego i edukacyjnego.

Dlaczego projekt jest potrzebny

Pomimo wieloletniej współpracy w regionie przygranicznym wciąż istnieją różnice w historycznej samoświadomości i postrzeganiu kulturowym. Wiele miejsc nad Odrą i Wartą naznaczone jest utratą wspólnych wspomnień. Projekt podejmuje to wyzwanie, przedstawiając historię na scenie jako doświadczenie łączące oraz wspierając dialog międzypokoleniowy i między narodami.

Cele i oddziaływanie

Dzięki wspólnemu opracowaniu, inscenizacji i wystawieniu dwujęzycznej sztuki teatralnej powstaje stała wymiana między niemieckimi i polskimi artystami, instytucjami edukacyjnymi i gminami. Projekt wspiera zrozumienie kulturowe, wzajemną empatię i długoterminowe partnerstwa ponad granicami. Dzięki temu niemiecko-polski obszar kulturowy ma stać się bardziej widoczny, dostępny i odczuwalny emocjonalnie.

Współpraca ponad granicami

Wszystkie etapy projektu – od rozwoju artystycznego, przez realizację techniczną, aż po przedstawienie – są realizowane przez niemiecko-polskie zespoły. Statek teatralny, który cumuje na obu brzegach rzeki, symbolizuje bezpośrednią wymianę kulturową. Tylko dzięki temu dwunarodowemu podejściu projekt może osiągnąć swój zamierzony efekt: dosłownie wprawia ludzi z obu stron w ruch i zachęca do dialogu.

Wyjątkowość projektu

„Jan i Marta” łączy badania dokumentalne, teatr współczesny i edukację artystyczną w mobilnym formacie. Połączenie sceny na statku i dwujęzycznego zespołu jest w tej formie wyjątkowe. Projekt tworzy innowacyjny, trwały prototyp kulturowy dla obszaru przygranicznego – wędrujące forum pamięci, porozumienia i przyszłości.